Dobór kolorów lakierów renowacyjnych.
W latach trzydziestych, kiedy Henry Ford wprowadził na rynek pierwszy masowo produkowany model samochodu Ford T, jednym z haseł reklamowych było: “możesz kupić nasz samochód w każdym kolorze, pod warunkiem, że będzie to kolor czarny”. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Producenci samochodów prześcigają się w coraz to nowych kolorach, aby zachęcić potencjalnych klientów do zakupu coraz atrakcyjniejszym ich wyglądem. Przeprowadza się badania rynku w zakresie preferencji kolorystycznych. Po lakierach metalizowanych powszechnie stosuje się lakiery z efektem perłowym dwu-, trzy-, a nawet czterowarstwowe, a ostatnio lakiery z efektem specjalnym wykorzystujące pigment „Chroma Flair”. Firmy sprzedające lakiery renowacyjne mają w swoich bazach danych ponad 40 000 kolorów i ich odcieni zarejestrowanych na samochodach. Dla końcowego odbiorcy bardzo często zgodność koloru ma większe znaczenie niż sama jakość wymalowania renowacyjnego. Dlatego też prawidłowe odczytanie, znalezienie, i wykonanie właściwego odcienia to kilka z podstawowych zadań, które prowadzą do uzyskania zadawalającego efektu całego wymalowania.

1. Podstawowe zagadnienia związane z teorią barwy

1.1. Czym jest barwa ?
Barwa to tak naprawdę zupełnie nic fizycznego, namacalnego (rys. nr 1) .
Barwa jest to wrażenie zmysłowe, istniejące w naszej świadomości i tylko tam. Inaczej, BARWA, kolor-cecha wrażenia wzrokowego pozwalająca obserwatorowi ustalić różnice w jakości wrażeń, które mogą być spowodowane różnicami w rozkładzie widmowym światła. Żaden obiekt na świecie nie posiada własnej barwy. Dlaczego więc świat jest taki kolorowy? Na początku musimy zrozumieć czym jest światło (rys. nr 2). Światło jest tylko jedną bardzo małą częścią z ogromnej ilości fal elektromagnetycznych, która nas otacza. Ma jednak bardzo ważną cechę-można je zobaczyć. Część widzialna widma zawiera się w przedziale 400 nm do 700 nm.
Jak widzimy na rysunku każda barwa mieści się w innym przedziale długości fal elektromagnetycznych. To jak widzimy dany kolor zależy od pochłaniania lub odbijania przez ten kolor światła. Kolor czarny pochłania 100% światła, biały natomiast odbija 100% światła padającego. Światło ze swoim widmem, o czym wiemy od dawna, powiązane jest z barwami.
Isaac Newton za pomocą pryzmatu przed 200 laty rozłożył białe światło dzienne na barwy widma. Jeżeli wiązka światła przechodzi przez pryzmat rozszczepia się na promienie o różnej długości fali. Od tej długości zależy jaką barwę odbieramy. Określeń „barwa” i „kolor” potocznie używa się zamiennie, jednak barwa jest pojęciem bardziej ogólnym dotyczącym także barw występujących w naturze,natomiast kolor jest “barwą” specjalnie wyprodukowaną, lub dobraną dla określonego celu.

1.2. Mieszanie kolorów przez addycję.
Oko ludzkie i centrum wzroku znajdujące się w mózgu pracują na zasadzie addycji. Tak nazywa się mieszanie kolorowych świateł. Jeśli weźmiemy reflektory z kolorowymi światłami (kolory podstawowe: niebieski, zielony i czerwony) i zmieszamy je razem powstanie przedstawiony obraz, (rys. nr 1).


Barwa widma Długość fali w nm Barwa dopełniająca Długość fali w nm
fioletowa 400-435 żółto-zielona (seledynowa) 560-576
fioletowo-niebieska B 435-460 żółta 575-590
niebieska 460-480 oranżowa 590-600
zielono-niebieska 480-495 czerwona R 600-700
niebiesko-zielona 495-510 czerwono-purpurowa brak w widmie
zielona G 510-560 purpurowa brak w widmie
zielono-żółta 560-575 fioletowa 400-435
żółta 575-590 fioletowa-niebieska B 435-460
oranżowa 590-600 niebieska 460-480
czerwona 600-700 zielono-niebieska (turkus) 480-495

Wymieszanie wszystkich trzech kolorów daje światło białe. Logiczne jest więc to, że fale elektromagnetyczne przez swoje zmieszanie są bezbarwne. Jeśli wyłączymy światło nie widzimy także nic. Efektem jest ciemność, a więc kolor czarny. Na tej zasadzie funkcjonuje na przykład telewizor. W monitorze komputerowym sterowanie następuje poprzez ustawianie wartości podstawowych kolorów (Red Green Blue-czerwony,zielony, niebieski). Można poćwiczyć w domu.

1.3. Kolor obiektu
Promienie światła padające na powierzchnię są pochłaniane i odbijane na zewnątrz. To ile energii zostanie pochłonięte, a ile oddane, warunkuje jaki kolor widzimy

Powierzchnia biała odbija wszystkie promienie.
Powierzchnia czarna absorbuje wszystkie promienie (rys. nr 2) świetlne na nią padające.
Powierzchnia szara tyle samo energii absorbuje, co oddaje.
Powierzchnia czerwona pochłania wszystkie promienie z wyjątkiem tych, które w zakresie promieniowania widzialnego odpowiadają barwie czerwonej.
Najważniejszym czynnikiem, od którego zależy widziany przez nas kolor jest światło. Należy pamiętać o tym, że zmiana źródła światła zmieni również kolor. Światło sztuczne w swoim zakresie stanowi tylko część długości widma widzialnego i widziany przez nas kolor będzie się różnił od tego, jaki widzimy przy świetle dziennym. To zjawisko nosi nazwę metamerii (niezgodność barwy z wzorcem przy stosowaniu różnych oświetleń), i jest bardzo ważne w procesie dobierania koloru lakieru.

Na rys. nr 3 pokazano powstawanie barw powierzchni. Przedstawione tu kolory: niebieski, żółty i czerwony to barwy
podstawowe. Mieszając wszystkie kolory podstawowe otrzymamy kolor czarny (rys. nr 3-1).
Mieszając kolory podstawowe parami otrzymamy kolory dopełniające (rys. nr 3-2).

Zasady oddziaływania tych kolorów na siebie najlepiej przedstawia koło chromatyczne, (rys. nr 4).
Wszystkie kolory można umieścić na kole w ściśle określonym miejscu. Np. kolor czerwony może mieć odcień kierujący się bądź w stronę fioletową bądź w stronę pomarańczową, niebieski może być bardziej fioletowy lub zielony itp.

Istnieją trzy podstawowe cechy charakteryzujące każdy kolor. Są to:

jasność,
barwa,
czystość.
Jasność określa to czy kolor jest jaśniejszy czy ciemniejszy, a więc jak dużo odbija energi i np. kolor biały (brak pochłaniania, całkowite odbicie) będzie zawsze jaśniejszy od innych, kolory pastelowe będą jaśniejsze od kolorów intensywnych. Barwa określa kolor dominujący z gamy całego spektrum widma. Wyznacznikiem czystości jest ilość czerni w danym kolorze. Najczystsze są kolory leżące na krawędzi koła chromatycznego. Im kolor będzie się znajdował bliżej jego środka (a więc czerni) tym będzie „brudniejszy”. Spróbujmy pokazać to na przykładach: (rys. nr 4-1).

Są to podstawowe informacje z zakresu teorii barwy, które ułatwią nam prawidłowe odczytywanie kolorów na samochodach.

2. Sposoby klasyfikacji kolorów w wymalowaniach renowacyjnych.
Podstawowa klasyfikacja kolorów w wymalowaniach renowacyjnych przedstawia się następująco:

kolory niemetalizowane,
kolory metalizowane,
kolory perłowe,
kolory chroma flair

Kolory niemetalizowane.
Sam kolor jest tutaj jedyną istotną cechą. Można je (kolory) stosunkowo łatwo powtórzyć. A najistotniejsze jest to, iż możemy je jednoznacznie umieścić w którymś miejscu widma.

Kolory metalizowane
to takie, w których dla otrzymania lepszego efektu dekoracyjnego do farby zostały dodane cząstki metalu (głównie aluminium). Sprawia to, że kolor ma jakby dwie strony. Jeden odcień obserwujemy patrząc nań na wprost-inny, gdy spojrzymy pod kątem. Zjawisko to określa się mianem efektu flip-flop. Dochodzi tutaj dodatkowa cecha koloru- rodzaj i wielkość ziarna metalu. Metaliczne cząsteczki powodują zróżnicowany efekt w zależności od ich wielkości i kąta pochylenia. Podstawową zasadą jest to, że im partykuły metalu są mniejsze, tym kolor jest ciemniejszy „na wprost” i jaśniejszy „pod kątem” i na odwrót: im cząstki są większe, tym kolor jest jaśniejszy “na wprost” i ciemniejszy “pod kątem”.

Kolory perłowe
bardzo mocno rozpowszechniły się w latach dziewięćdziesiątych ze względu na ich duże walory dekoracyjne. Zamiast cząsteczek metalu do farby zostały dodane cząsteczki pigmentów perłowych. Umieszczone w farbie partykuły działają jak bardzo małe pryzmaty rozszczepiając światło i wprowadzając zupełnie nowy kolor.
W tym wypadku, oprócz stosowanego w farbach mieszania kolorów przez substrakcję, mamy do czynienia z mieszaniem barw światła przechodzącego przez pryzmat, a więc z addycją.
Istnieją również kolory będące mieszanką kolorów perłowych z metalizowanymi.

Kolory Chroma Flair.
Płatek Chroma Flair to pięć niezwykle cienkich warstw aluminium, chromu i fluorku magnezu napylanych na siebie próżniowo. Od grubości poszczególnych warstw zależy uzyskany efekt kolorystyczny danego rodzaju pigmentu.

Zbigniew Neumann



Informacje o możliwości zakupu „Lakiernictwa samochodowego” oraz formularz zamówienia znajdą Państwo tutaj