Podział pistoletów natryskowych 2008.03.11

Rozdział 19. Pistolety natryskowe
19.1. Podział pistoletów natryskowych
Podstawowy podział pistoletów natryskowych nie zmienił się od wielu lat.
Zależy on od zasadniczego rozwiązania konstrukcyjnego pistoletu w oparciu o:
ideę wyrzucania i rozpylania strumienia materiału lakierniczego.

Będą to:
1.Pistolety pracujące przy pomocy sprężonego powietrza dostarczanego z zewnętrznych sprężarek.
2.Pistolety pracujące przy pomocy sprężonego powietrza wytwarzanego przez sam pistolet, za pomocą wewnętrznego urządzenia.
3.Pistolety rozpylające bez pomocy sprężonego powietrza (ang. Airless),
Te trzy odrębne typy stanowią podstawowe konstrukcje pistoletów natryskowych.
4. Pistolety do natrysku elektrostatycznego, mają tylko “dołożoną” część elektryczną w stosunku do typów podanych powyżej.

Podział w zależności od przeznaczenia:

•Do robót lakierowych:
• pistolet natryskowy do lakierów bazowych,
• pistolet natryskowy do podkładów i gruntów,
• pistolet natryskowy do szpachlówek,
• małe natryskowe pistolety dekoracyjne (aerografy), rys. IV-20
• pistolet do natrysku elektrostatycznego, rys. IV-21

•Do robót pomocniczych:
• pistolet do zdmuchiwania, rys. IV-22.
• pistolet do konserwacji podwozi,
• pistolet do zabezpieczania profili zamkniętych, rys. IV-23
• pistolet do piaskowania, rys. IV-24,
• pistolet do mas silikonowych, rys. IV-25

19.1.1. Pistolety lakiernicze pracujące pod ciśnieniem sprężonego powietrza dostarczanego od sprężarki.

Podział tych pistoletów można przeprowadzić wg:

Sposobu zasilania pistoletu materiałem:

• zasilanie grawitacyjne, czyli od własnego ciężaru produktu (ze zbiornikiem górnym),
•rys. IV-26.
• zasilanie pod ciśnieniem sprężonego powietrza, (ze zbiornikiem dolnym), rys. IV-27.
• zasilanie przewodem z stacjonarnego zbiornika materiału, rys. IV-28
• zasilanie przez ssanie produktu przez strugę powietrza (ejektor) ) ,
• modyfikacje, pistolety z górnym zbiorniczkiem, z podgrzewanym w nim materiale; lub utrzymujących w nich stałe ciśnienie, rys. IV-29


RYS IV – 19 do IV-29


•Zasilanie pistoletu materiałem pod ciśnieniem sprężonego powietrza - zbiornik dolny lub osobny - jest najlepszym rozwiązaniem, bowiem mamy tu: stały dopływ jednakowych ilości lakieru do dyszy, swobodę ustawienia lakiernika względem zbiornika z materiałem lakierniczym, (tj. poziomu jego pracy przy np. malowaniu naczepy czy autobusu), oraz - co najważniejsze - niezależność od rodzaju produktu.
•Zasilanie pistoletu materiałem pod własnym ciężarem materiału - zbiornik górny - stosowane jest powszechnie w pistoletach w lakierowaniu renowacyjnym niedużych powierzchni samochodów. Podstawowa wadą jest nierównomierny dopływ materiału lakierniczego do dyszy w zależności od napełnienia zbiorniczka oraz jego gęstości.
•Zasilanie pistoletu poprzez ssanie materiału - zbiornik dolny - może być stosowane tylko do rzadkich lakierów. Powietrze wykonuje tu oprócz rozpylania i nadania prędkości cząsteczkom lakieru jeszcze pracę ich ssania, co znacznie zwiększa jego zapotrzebowanie, a przez to metoda jest nieefektywna ekonomicznie.

Ciśnienia sprężonego powietrza zasilającego pistolet:

•pistolety pracujące pod wysokim ciśnieniem, tzw. konwencjonalne albo tradycyjne.
•pistolety pracujące niskim ciśnieniem tzw. HVLP.

Produkuje się już pistolety uniwersalne.
Ogólnie można stwierdzić, że pistolety pracujące na wysokie jak i na niskie ciśnienie, konstrukcyjnie (więc i wizualnie) prawie nie różnią się od siebie. Różnice wynikają ze szczegółów budowy niektórych elementów pistoletów w tym dysz w nakrętkach głowic.

Obecnie praktycznie stosujemy pistolety wysokociśnieniowe, (konwencjonalne), w których ciśnienie powietrza jest jednakowe do podawania lakieru do dyszy i do jej rozpylenia. Wadą jest duża strata materiału (emalii, czy lakieru) dochodząca do 70 %. Wydajność tych urządzeń, czyli ilość lakieru (emalii), która zostaje na elemencie sięga 35 %.
Aby temu zaradzić wymyślono technikę Fine Coat, zwaną też techniką HVLP. (ang. High Volume Low Pressure). Pistolety do tej techniki pracują na niskim ciśnieniu  0,6 - 0,7 bar po stronie powietrza do rozpylania (na wyjściu z pistoletu); lakier z kolei podawany jest do dyszy pistoletu pod ciśnieniem wysokim, max 3,5 - 4,0 bar, rys. IV- 30. Strata materiału jest znacznie mniejsza i wynosi do 30% mniej, niż przy stosowaniu pistoletu konwencjonalnego rys. IV- 31, przez co uzyskuje się wydajność w zakresie 65 - 70 %.


RYS. IV – 30 i 31

Budowa pistoletu:
Na rys. IV-32 przedstawiono pistolet uniwersalny do natrysku powietrznego. Podstawowe części i sposób regulacji podano w opisie rysunku. Rysunek IV-33, pokazuje dwa pistolety różnych firm, jako przykład ich podobieństwa budowy. Bardzo ważną cechą pistoletu jest wytworzenie i ukształtowanie strumienia materiału lakierniczego. Pojawiają się więc co pewien czas nowości w kształtowaniu kanałków powietrznych, ich dysz wylotowych, i rozmieszczenia - zobacz rys. IV-34 i IV-33-II. Przykład ilości części (bez ich opisywania) składających się na pistolet gotowy do pracy pokazuje rys. IV- 35


Rys. IV- 32, Uniwersalny powietrzny pistolet lakierniczy.
A - Nakrętka głowicy z rozpylaczami materiału lakierniczego i powietrza, oraz iglicą regulującą dopływ materiału, B - Korpus głowicy z dyszami wymiennymi, C - Pokrętło regulujące szerokość strumienia materiału wypływającego z pistoletu, D - Dławica gwintowana iglicy materiału lakierniczego, E - Dławica gwintowana sworznia tłoczka powietrznego, F - Przyłącze dopływu powietrza (R 1/4”), G - Tłoczek (zawór) powietrza zasilającego, H - śruba regulująca ilość dopływu materiału lakierniczego do dyszy, I - Sworzeń prowadzący, K - Uchwyt spustu.


RYS. IV – 33 i 34


Przykład doboru pistoletu:

•Pistolety konwencjonalne:

DO LAKIERU BAZOWEGO
Podawanie powietrza:zbiornik grawitacyjny lub podwieszany
Ciśnienie powietrza:3 - 3,5 bar dla zbiornika grawitacyjnego i 4 - 4,5 bar dla podwieszanego
Zużycie powietrza:260-290 i 300-400 Nl/min.
Dysza standard:1,3/1,4/1,6 i 1,5 (1,7)
Rodzaje i wielkości0,6 PVC i 0,5; 0,75 i 1,0
Zbiorników w litrach:z Al, podwieszane: 1,0 l.

RYS. IV – 35


Możliwość pracy z materiałami wodnymi, reguluje: strumienie okrągły - płaski, ilość lakieru i mikrometr. Masy pistoletów ze zbiornikiem: 700 - 1060 g.
DLA PODKŁADÓW / WYPEŁNIACZY, ciśnienie pracy niższe 2,5 - 3,5 bar, zużycie powietrza też 180 - 240 Nl/min. Średnice dysz 1,6 (1,8; 2,0).
DLA POLIESTRU, ze zbiornikiem grawitacyjnym ciśnienie 1,5 - 2 bar, zużycie powietrza 120 - 150 Nl/min., dysza standardowa 2,5 mm.

•Pistolety HVLP
Ciśnienie robocze powietrza na wejściu 3 - 4,5 bar, zużycie powietrza 380 - 440 Nl/min., średnica dysz 1,3 - 2,2; tak dla lakierów bazowych, jak i wypełniaczy. Pojemności zbiorników takie same, a masy pistoletów równorzędne.
Różnice w użyciu materiałów na korzyść pistoletu systemu HVLP w stosunku do konwencjonalnego przedstawia rys. IV-31

Nowości w budowie pistoletów:
Produkuje się pistolety o konstrukcji rękojeści pozwalające pracować nimi osobom prawo i lewo ręcznym. Także pistolety z górnym zbiornikiem, którymi przez zmianę chwytu można prowadzić natrysk prostopadle do powierzchni lakierowanej mając zapewniony dobry dopływ materiału do dysz, rys. IV-36. Pozwala to na lakierowanie dość dużych [powierzchni poziomych, np. pokrywy silnika samochodu bez jej demontażu.


Rys. IV-36, Pistolet z górnym zbiorniczkiem pozwalający przez zmianę chwytu na prostopadły natrysk strumienia na powierzchnie pionowe i poziome.

19.1.2. Pistolety do natrysku elektrostatycznego

Pistolety do natrysku elektrostatycznego produkowane są dla lakierowania powietrznego, wysokociśnieniowego (Airless), jak i dla gorącego natrysku.
Pistolety te mają duże możliwości nastawiania kształtu i wielkości (szerokości) strumienia i regulacji stożka natrysku. Ważne jest to, bowiem w koncentracji strumienia naładowane kropelki się odbijają , a właśnie chodzi tutaj o rozpylanie strumienia (a nie utrzymanie jego ciśnienia).

Pistolety te mogą rozpylać materiał lakierniczy w postaci:
* płynnej * proszkowej.

Pistolety mogą być używane do wszystkich rodzajów lakierów:
•konwencjonalnych z udziałem rozpuszczalników,
•wodnych,
•o dużej zawartości części stałych.

Poprzez wymienny zestaw głowic uzyskuje się:
•znaczną wydajność przepływu,
•dokładne rozpylenie, poprzez rozprysk od znacznej siły odśrodkowej, wynikającej z dużej prędkości obrotowej stożkowej głowicy napędowej przez turbinę,
•dokładne krycie powierzchni.

Rys. IV-37 pokazuje wbudowany w pistolet do natrysku generator wysokiego napięcia, a rys. IV-38 końcówkę pistoletu. Wielkość (średnicę) strumienia zmienia się przesuwając dźwigienkę w trzy położenia, rys. IV-39.

RYS. IV – 37, 38 i 39


Podsumowując stwierdzamy, że do różnych prac należy stosować przeznaczone do ich wykonywania pistolety; a do natrysku, pistolety - zapewniające odpowiedni przepływ materiału lakierniczego i jego odpowiednie rozpylenie.