Fundusze strukturalne - Pieniądze nie dla każdego 2008.03.10

I. Fundusze strukturalne.

Pieniądze nie dla każdego.

W ostatnim czasie wśród Polaków zajętych zarabianiem pieniędzy na własną rękę najczęstszym tematem rozmów, poza rewelacjami proponowanymi przez Ministerstwo Finansów oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, są bez wątpienia fundusze strukturalne. Mam zamiar przybliżyć nieco ten temat. Po pierwsze chciałbym zdementować kilka plotek, po drugie podsunąć kilka wskazówek, o czym należy pamiętać chcąc skorzystać z unijnych funduszy i po trzecie wskazać programy, z których można skorzystać od zaraz.

Zacznijmy od definicji: fundusze strukturalne są instrumentem realizacji polityki regionalnej Unii Europejskiej, nazywanej również polityką strukturalną. Rolą funduszy strukturalnych jest zwiększanie spójności społecznej i gospodarczej państw członkowskich Unii poprzez wspieranie regionów słabiej rozwiniętych. Fundusze kierowane są do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w UE.

II. Czym nie są fundusze strukturalne? -czyli nie słuchaj plotek.

Plotka pierwsza: Unia rozdaje kasę
Szacuje się, że w czasie pierwszych kilku lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej otrzymamy z unijnego budżetu około 12,5 mld Euro. Środki te pochodzą ze składek członkowskich odprowadzanych przez państwa, które do Unii przystąpiły. Przeznaczone są na rozwój i wzmocnienie gospodarki całej wspólnoty. Dystrybucja środków pochodzących z budżetu UE jest bardzo ściśle kontrolowana, podlega różnorodnym procedurom i weryfikacji przez powołane do tego instytucje. Wieloletnie doświadczenia pokazały, jak najlepiej wykorzystywać te pieniądze i w kogo inwestować.

Plotka druga: to nie dla mojej firmy
Istnieje spora grupa przedsiębiorców przekonana o tym, że są zdani tylko i wyłącznie na siebie. Jest to między innymi wynik złych doświadczeń i braku konstruktywnej pomocy i wsparcia ze strony państwa, które traktowane jest jak specjalista od utrzymywania wielkich państwowych molochów ( koleje, kopalnie, stocznie, huty). Unia Europejska zdecydowanie stawia na małe i średnie firmy. Dotyczy to zwłaszcza firm, które są innowacyjne i mają szansę stać się w przyszłości "kołem zamachowym" europejskiej gospodarki. Tak więc jeżeli prowadzisz małą czy średnią firmę jesteś w centrum zainteresowania unijnych specjalistów od walki z bezrobociem oraz ekonomistów wyznaczających cele na najbliższe lata.

Plotka trzecia: tego się nie da zrobić
"Nie do zrobienia" - powtarzają właściciele firm, którzy nie wierzą nawet w to, co dzieje się wokół nich - "nie da się zebrać tych wszystkich dokumentów i zaświadczeń. Nie da się przygotować dokumentacji technicznej. Procedury wyboru wykonawcy są nie do przejścia." Jednak liczba firm, które dotacje UE wsparły stale powiększa się. Ci, którzy już skorzystali z pomocy finansowej podkreślają, że mają zamiar robić to dalej, i że najtrudniejszy jest jak zawsze pierwszy raz. Warto pamiętać, że w wielu programach otrzymujemy dodatkowe punkty za wcześniejsze korzystanie z dotacji.

Plotka czwarta: wszystko i tak będzie trzeba oddać
"Nikt nigdy nic mi nie dał - powtarzają niektórzy przedsiębiorcy - i nie wierzę, że coś dostanę. A nawet, jeśli dostanę, to prędzej czy później będę musiał oddać. Kto wie czy nie z nawiązką." Dotacje udzielane z funduszy strukturalnych w ramach programów pomocowych są bezzwrotne. Nie podlegają także opodatkowaniu. Jeżeli wywiążesz się ze wszelkich warunków określonych w umowie zawartej z instytucją płatniczą, nikt nie będzie nalegał na zwrot dotacji.

Plotka piąta: da się załatwić
Jak już wspomniałem, system unijnych dotacji jest oparty na wieloletnich doświadczeniach, które pokazały jak najlepiej wykorzystywać pieniądze i czego unikać, aby nie ulokować pieniędzy w nietrafionych inwestycjach. Na rynku pojawiły się firmy, które świadczą usługi wypełniania wniosków o dotacje. Zdarza się, że niektórzy "doradcy biznesowi" namawiają właścicieli firm na składanie wniosków, które z góry skazane są na odrzucenie. Podejmując współpracę z firmą doradczą należy dowiedzieć się jakie są jej rzeczywiste osiągnięcia. Zawsze warto poprosić o referencje. Należy pamiętać że starając się o fundusze strukturalne filozofia "to się da załatwić" nie ma racji bytu. Unijne procedury są przygotowane w taki sposób, żeby przyznawanie środków budziło jak najmniej kontrowersji.


III. Żelazne zasady, czyli jak dostać "te" pieniądze

Nie łudź się, nie dostaniesz pieniędzy na prywatne wydatki. Fundusze strukturalne mają być pomocą dla twojej działalności, a nie źródłem dochodów. Potrzebny jest dobry pomysł i realna strategia.
Znajdź informacje o tym, jakie Programy Operacyjne najlepiej pasują do Twojej firmy i rodzaju prowadzonej działalności. Nie czekaj i nie daj się zaskoczyć ogłoszeniem ostatecznych terminów składania wniosków.
Sprawdź dobrze wszelkie kryteria i zasady przyznawania środków. Bądź pewny, że je dobrze rozumiesz i jesteś w stanie spełnić wszelkie wymogi proceduralne. Nie trać czasu i środków na sprawy, które nie pasują do Twojej działalności.
Zastanów się, jak finansowany ma być Twój projekt. Czy zdołasz zgromadzić odpowiednie środki? Czy możesz albo czy musisz współfinansować Twoje inwestycje? Sprawdź optymalne możliwości finansowania - co lepiej wybrać -kredyt czy leasing?
Wiele wniosków zostaje odrzuconych ze względów formalnych. Skrupulatnie i z odpowiednim wyprzedzeniem zbieraj i sprawdzaj wszelkie dokumenty. Nie bój się pytać. Staraj się zawsze mieć kilka dni w zapasie. Nie czekaj do ostatniego terminu.
Zbieraj wszelkie dokumenty, wyróżnienia i zaświadczenia potwierdzające Twoje przygotowanie i predyspozycje do planowanych działań. Staraj się udowodnić, że warto postawić właśnie na Ciebie.

IV. Nawet bank Ci pomoże

Małe i średnie firmy - najlepszy klient na trudne czasy.
Jeszcze nie tak dawno małe i średnie przedsiębiorstwa nie były w kręgu zainteresowania większości banków. Ta sytuacja zmieniła się wraz z dostępem tych firm do funduszy strukturalnych. Dotychczasowe edycje programów, takich jak Phare dla MSP czy SAPARD pokazały, że małymi i średnimi firmami kierują ludzie doświadczeni i przewidujący. W niektórych działaniach istniał wymóg współfinansowania projektów kredytem, co wymusiło na bankach przygotowanie nowych produktów. Współfinansowanie inwestycji w ramach funduszy strukturalnych okazało się być bardzo atrakcyjne dla sektora bankowego. Kredytobiorca wykorzystujący unijnne środki cieszy się znacznie większym zaufaniem od innych podmiotów i dużo mniejszy jest tu procent trudnych kredytów. Warto również pamiętać o skierowaniu się do Funduszu Poręczeń Unijnych prowadzonym przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Istotą działania tego funduszu jest zabezpieczanie kredytów przeznaczonych na finansowanie projektów realizowanych z udziałem środków strukturalnych UE. Jeżeli myślisz poważnie o staraniu się o dofinansowanie swoich działań, zbieraj wszelkie informacje o ofertach banków i instytucji finansowych. Wiele z nich reklamuje swoje produkty w telewizji i gazetach codziennych. Niezastąpionym i najbardziej aktualnym źródłem informacji o środkach strukturalnych i możliwościach ich finansowania jest bez wątpienia internet. Tam znaleźć można wiele praktycznych informacji oraz wszelkie potrzebne dane teleadresowe, dzięki którym znacznie łatwiej skierować się do właściwej instytucji.


V. Wybrane Programy w ramach Funduszy Strukturalnych UE.
Czemu służą programy operacyjne - cele, priorytety i działania.

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR)
Cel: Tworzenie warunków wzrostu konkurencyjności regionów oraz przeciwdziałanie marginalizacji niektórych obszarów w taki sposób, aby sprzyjać długofalowemu rozwojowi gospodarczemu kraju, jego spójności ekonomicznej, społecznej i terytorialnej oraz integracji z Unią Europejską.

Priorytet I. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej wzmacnianiu konkurencyjności regionów
Działania:
1.1 Modernizacja i rozbudowa regionalnego układu transportowego
1.2 Infrastruktura ochrony środowiska
1.3 Regionalna infrastruktura społeczna
- 1.3.1 edukacyjna
- 1.3.2 ochrony zdrowia
1.4 Rozwój turystyki i kultury
1.5 Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego
1.6 Rozwój transportu publicznego w aglomeracjach

Priorytet II. Wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach
Działania:
2.1 Rozwój umiejętności powiązany z potrzebami regionalnego rynku pracy i możliwości kształcenia ustawicznego w regionie
2.2 Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne
2.3 Reorientacja zawodowa osób odchodzących z rolnictwa
2.4 Reorientacja zawodowa osób zagrożonych procesami restrukturyzacyjnymi
2.5 Promocja przedsiębiorczości
2.6 Regionalne Strategie Innowacyjne i transfer wiedzy

Priorytet III. Rozwój lokalny
Działania:
3.1 Obszary wiejskie
3.2 Obszary podlegające restrukturyzacji
3.3 Zdegradowane obszary miejskie, poprzemysłowe i powojskowe
3.4 Mikroprzedsiębiorstwa
3.5 Lokalna infrastruktura społeczna
- 3.5.1 edukacyjna
- 3.5.2 ochrony zdrowia

Osoby, które rozpoczynają działalność gospodarczą powinien zainteresować punkt 2.5, czyli " Promocja przedsiębiorczości" w ramach ZPORR. Poza możliwością skorzystania z dotowanego szkolenia na temat zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej, młody przedsiębiorca może także otrzymać wsparcie w wysokości do 5 tys. euro na rozpoczęcie działalności, a także bezzwrotną pomoc w formie comiesięcznych dotacji w wysokości 700 zł, przeznaczonych na opłacenie składki na ZUS przez pierwsze 6 miesięcy działalności (warunkowo przez 12 miesięcy). Większość województw ogłosiła w ramach działania "2.5 Promocja przedsiębiorczości" konkursy. Niektóre zakończyły już nabór wniosków. Osoby przeszkolone, które chcą skorzystać z pomocy finansowej w ramach tego działania, muszą zarejestrować własną działalność.

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (SPO WKP)
Cel: Poprawa pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw działających na terenie Polski w warunkach Jednolitego Rynku Europejskiego

Priorytet I. Rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności poprzez wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu
Działania:
1.1 Wzmocnienie instytucji wspierających działalność przedsiębiorstw
1.2 Poprawa dostępności do zewnętrznego finansowania inwestycji przedsiębiorstw
1.3 Tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju firm
1.4 Wzmocnienie współpracy między sferą badawczo-rozwojową a gospodarką
1.5 Rozwój systemu dostępu przedsiębiorców do informacji i usług publicznych on-line.

Priorytet II. Bezpośrednie wsparcie przedsiębiorstw
Działania:
2.1 Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez doradztwo
2.2 Wsparcie konkurencyjności produktowej i technologicznej przedsiębiorstw
2.3 Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje
2.4 Wsparcie dla inwestycji w zakresie dostosowania przedsiębiorstw do wymogów ochrony środowiska

Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo wkrótce na stronach internetowych "LAKIERNIKA".