Dobór kolorów 2008.03.10

Dobór kolorów

Odszukiwanie koloru, gdy jego opis (numer) jest znany

Podstawowy schemat postępowania przy odszukiwaniu koloru na podstawie systemu próbników klasyfikowanych chromatycznie.
Jeżeli znamy kod producenta możemy znaleźć numer próbnika korzystając z odpowiedniej listy referencyjnej. Na liście może znajdować się kilka wariantów, np.:
Volkswagen LY3D TORNADOROT

próbnik "a" - kolor podstawowy,
próbnik "b" - odcień ciemniejszy,
próbnik "c" - odcień jaśniejszy.
Po odszukaniu trzech próbek porównujemy je z kolorem naprawianego pojazdu. Jeżeli któryś z nich jest zgodny - problem został rozwiązany.
Jeżeli żaden z odszukanych próbników nie zadawala nas, możemy szukać wtedy wśród próbek sąsiadujących takiej, która zapewnia najlepszą zgodność koloru. Może to być rozwiązanie, które nie będzie zgodne w 100% z szukanym kolorem. Umożliwi nam jednak bezproblemowe wykonanie naprawy z zastosowaniem technik cieniowania. Technika ta jest dobra dla samochodów, pod warunkiem dobrego stanu powłoki lakierowej, gdyż zużyta powłoka ma zupełnie inny odcień.
UWAGI:

Przy dobieraniu koloru lakieru wg numeru zawsze zwróć uwagę na odcień. Np. Fiat 125p miał kilkadziesiąt odcieni, a praktycznie niektóre z nich były innymi kolorami, a wszystkie miały podawany ten sam numer. To trochę już historia.
Takie odszukiwanie koloru trwa praktycznie do czasu utraty gwarancji na lakier danego auta, np. 5 lat. Gdy powierzchnia lakierowa jest już zużyta należy wprowadzić więcej procedur w celu dobrania koloru i odcienia
Odszukiwanie koloru gdy nie znamy jego oznaczenia

Przy klasyfikacji chromatycznej stosunkowo łatwo możemy przeszukiwać kolory według odcieni i znaleźć rozwiązanie umożliwiające dokonanie naprawy. Często zdarza się tak, że nie możemy ustalić numeru koloru pojazdu. Samochody są przelakierowywane, nie ma kodu, lub jest on nieczytelny; na rynku ukazują się nowe kolory, na które nie ma jeszcze receptur. W tym wypadku możliwe jest tylko porównanie wizualne, a systemy oparte na książce kolorów nie umożliwiają nam osiągnięcia sukcesu.

Obecnie systemy wyszukiwania kolorów coraz częściej powiązane są z systemami komputerowymi. Umożliwia to szybkie poruszanie się po bazie danych. W połączeniu z wagą elektroniczną i czytnikiem kodów kreskowych otrzymujemy doskonałe narzędzie ułatwiające odnalezienie koloru i prawidłowe wykonanie lakieru.

Wiele firm wprowadza także urządzenia spektrofotometryczne służące do odczytu koloru karoserii pojazdu. Na podstawie pomiaru możemy określić charakterystykę koloru, licząc procent energii odbitej w stosunku do padającej dla danej długości fali. Charakterystyka taka jest porównywana z charakterystykami wszystkich próbek zawartymi w bazie danych i system może nam zaproponować najlepsze rozwiązanie. Może ono być również korygowane przez program w celu doprowadzenia do jak największej zbieżności. Tutaj również zaznacza się przewaga systemów chromatycznej klasyfikacji, gdyż proponowane przez system rozwiązania (próbki z zestawu wzorników) możemy porównać z pojazdem. Należy pamiętać bowiem, że systemy te nie są doskonałe, szczególnie przy lakierach metalizowanych i perłowych. Pomiar spektrofotometryczny może zmierzyć parametry koloru, nie określi jednak wielkości i rodzaju cząstek metalu czy miki. Ten parametr dokładnie można określić tylko pod mikroskopem.

Podstawowe zasady niuansowania kolorów

Mimo coraz bardziej rozwiniętych systemów doboru kolorów zdarza się jednak, że nie możemy ustalić zadawalającego nas odcienia koloru. W tym wypadku, przestrzegając pewnych podstawowych zasad, można poprawić kolor, który naszym zdaniem jest najbliższy wzorcowi. Procedura w takiej sytuacji jest następująca:

Korzystając z metod opisanych wcześniej znajdujemy próbkę koloru najbardziej zbliżoną. Należy tutaj pamiętać o warunkach w jakich odbywa się porównanie kolorów. Ponieważ dla ich określenia najistotniejsze jest światło, porównanie należy wykonywać przy świetle dziennym. Zgodnie z normami przyjętymi w Europie w miejscu gdzie przeprowadza się porównanie koloru natężenie światła powinno zawierać się w przedziale 1000-2000 luksów. W pomieszczeniach można obecnie stosować lampy jarzeniowe typu BIOLUX o świetle bardzo zbliżonym do światła dziennego. W przeciwnym wypadku możemy doprowadzić do powstania zjawiska metamerii, tzn. w określonych warunkach, np. przy świetle żarówki kolory będą zgadzać się całkowicie, a po wykonaniu naprawy i wyprowadzeniu pojazdu na światło dzienne stanie się zauważalna duża różnica koloru. Powierzchnię, do której przyrównujemy kolor, musimy dokładnie odczyścić i wypolerować.
Znając już cechy charakteryzujące kolor (jasność, barwę, czystość), określamy różnicę pomiędzy wybraną próbką i wzorcem.
Następnie przystępujemy do korekty koloru w dokładnie określonej kolejności:
Jasność
Jasność korygujemy generalnie farbą białą. Poprzez dodanie jej do receptury możemy kolor rozjaśnić, a przez odjęcie ściemnić. (Dodawanie farb bazowych do już istniejącego koloru jest bardzo ryzykowne. Możemy nie zapanować nad końcową ilością farby. Dlatego lepiej korektę wykonywać już na poziomie receptury poprzez odejmowanie kolorów.) W kolorach czerwonych bazą, która rozjaśnia lub ściemnia jest kolor pomarańczowy.
Kolor
Do korekcji koloru używamy tych pigmentów, które w danej farbie występują i postępujemy zgodnie z zasadami uwidocznionymi na kole chromatycznym odejmując lub dodając poszczególne składniki. Należy bezwzględnie pamiętać, że do korekcji koloru nie wolno używać baz pigmentowych spoza wybranej receptury, by nie doprowadzić do zjawiska metamerii.
Czystość
Jeśli nasz kolor jest "czystszy" niż wzorzec dodajemy: koloru czarnego, lub koloru białego, lub obu kolorów razem.
Jeśli nasz kolor jest "brudniejszy" postępujemy odwrotnie, czyli odejmujemy od receptury kolor czarny, biały, lub oba razem.
zdjęcie W kolorach metalizowanych postępujemy podobnie z tym, że różnice musimy rozpatrywać z dwóch kątów widzenia. Zasady dodatkowe przy niuansowaniu lakierów typu metalik dotyczą jasności. Możemy spotkać następujące sytuacje biorąc pod uwagę sposób patrzenia:

. Lakier jest za jasny "pod kątem" i "na wprost".
Odejmujemy z receptury bazę metaliczną, której w danej recepturze jest najwięcej.
Lakier jest za ciemny "pod kątem" i "na wprost".
Dodajemy bazy metalicznej, której w danej recepturze jest najwięcej.
Lakier jest za jasny "na wprost" i za ciemny "pod kątem".
Dodajemy farby bazowej białej zdegradowanej (rozjaśnia "pod kątem" i optycznie zmniejsza rozmiar cząstek metalu). lub
Dodajemy występujący we wszystkich systemach korektor widzenia "pod kątem" (czysta żywica + krzemiany), który rozjaśnia "pod kątem" i optycznie zwiększa rozmiar ziarna.
lub
Zamieniamy bazę metaliczną o partykułach dużych, na bazę o partykułach mniejszyc
Lakier jest za ciemny "na wprost" i za jasny "pod kątem".
Odejmujemy od receptury "korektor widzenia pod kątem" lub bazę białą zdegradowaną.
Po wykonaniu korekt koniecznie należy wykonać natrysk próbny. Sposób i wykonanie natrysku w znacznym stopniu warunkuje efekt kolorystyczny. Natrysk próbny powinien być wykonany starannie przy zachowaniu wszystkich reguł, takich jak bezwzględne przestrzeganie proporcji dodawania dodatków (rozcieńczalnik i utwardzacz) zalecanych przez producentów lakierów, dobór odpowiednich dodatków z uwzględnieniem temperatury w miejscu wykonywania natrysku, odpowiednio dobrane ciśnienie powietrza i należycie ustawiony pistolet lakierniczy. Po wykonaniu próbki i porównaniu jej z kolorem pojazdu podejmujemy decyzję o przyjęciu lakieru do malowania lub o potrzebie wykonania dodatkowej korekty.
Ćwiczenie rodzi mistrza, to co na początku jest trudne, po okresie ćwiczeń jest łatwe.