Metody doboru kolorów lakierów 2008.03.10
Rozwój rynku motoryzacyjnego, a także znaczny rozwój chemii lakierów, doprowadził do istnienia olbrzymiej ilości kolorów samochodowych. Stanowi to duży problem dla lakiernika zajmującego się naprawami, którego zadaniem jest jak najwierniejsze w stosunku do oryginału odtworzenie koloru lakieru.
Po wprowadzeniu do produkcji nowego koloru producenci samochodów przesyłają fabrykom produkującym lakiery renowacyjne ich próbki. Na tej podstawie zostają opracowane receptury dostarczane do końcowych odbiorców - warsztatów lakierniczych. W praktyce "pierwotny kolor" może ulegać na pojazdach dostarczanych przez fabrykę większym lub mniejszym zmianom. Jeśli dany kolor występuje w kilku różnych wersjach mówimy o "odcieniach" lub "niuansach".
"Niuanse" są w centrum uwagi zakładów produkujących lakiery renowacyjne
oraz warsztatów lakierniczych.
Same zakłady produkujące samochody w praktyce nie uznają ich istnienia. Powstawanie niuansów może mieć różne przyczyny. Po pierwsze, praktycznie nie istnieje możliwość utrzymania takich reżimów technologicznych, aby lakier schodzący z linii produkcyjnej zgadzał się w 100% we wszystkich partiach ze wzorcem. Coraz częściej samochody tych samych marek montowane są w różnych częściach świata, w różnych warunkach klimatycznych. Parametry linii lakierniczych w różnych montowniach również mogą powodować powstanie różnic w odcieniu. Często fabryki używają jednego koloru lakieru produkowanego przez różnych dostawców. Kolor mieści się w granicach tolerancji dopuszczonej przez technologię, ale dla odbiorcy końcowego różnice mogą być znaczne.
Aby wylakierowanie mogło zakończyć się sukcesem musimy ustalić najpierw dokładny kolor. Wszyscy producenci samochodów tworzą własne systemy indeksowania. Składają się one z kodów i nazw kolorów. Kody, czasami nazwy umieszczane są najczęściej na tabliczce znamionowej / fabrycznej pojazdu (Ford, Daewoo) lub na specjalnych tabliczkach - naklejkach (w bagażniku, w kabinie, na słupkach drzwi, w komorze silnikowej) rys. 5. Także są podawane w książce pojazdu wydawanej z nowym samochodem.
American Motors 4-18 Maserati 11
Alfa Romeo 10 Mazda 6-12
Alfa Romeo Sud 10 Mercedes 12
Austin 2-15 Mitsubishi 6 - 12
Autobianchi 2 -17 Moskvich 6
Auto Union 10 -19 Morris 15
BMW 1 - 2 - 15 Opel 1 - 2 - 3 - 12
Citroen 1 - 2 -3 - 4 Peugeot 12 - 13
Chrysler 13 - 16 - 18 Porsche 6 - 8 - 18
Daewo - Renault 1 - 2 - 15 - 16
DAF 4 - 6 Rolls-Royce 11
Daihatsu 6 Rover 1 - 4 - 16
Datsun 4 - 11 - 16 Saab 6 - 11 - 15
Ferrari 2 - 10 - 16 - 20 Seat 6 - 10
Fiat 2 - 3 - 4 - 12 Simca 1 - 3 - 15 - 16
Ford Europa 12 Skoda 6
Ford Ameryka 8 Subaru 12
General Motors 4 - 6 - 18 Suzuki 1 - 7 - 12 - 13
Honda 6 - 18 Talbot France 1 - 4 - 7
Hyundai 4 Talbot Motors Corporation 1 - 4 - 7
Innocenti 8 Toyota 1 - 4 - 17
Jaguar 2 - 18 Trabant 4 - 18
KIA 4 Triumph 1 - 11
Lada 2 - 19 Vauxhall 1 - 6 - 15
Lancia 15 Volvo 3 - 4 - 6 - 12
Lonsdale 5 Volkswagen 2 - 9 - 14- 20
Lotus 2 - 18 Wartburg 4
rysunek i opis wg f-my Glasurit GmbH
Nazwy kolorów dostępne są głównie w katalogach. Volkswagen, na przykład, w komorze bagażnika na tylnej ściance ma naklejoną tabliczkę z kodem koloru LY3D. W katalogu możemy odczytać jego nazwę "Tornadorot"
Jeśli ustaliliśmy już prawidłowy kolor, musimy wiedzieć, czy istnieją jego odcienie. Do tego celu służy na ogół książka kolorów (lista wszystkich dostępnych receptur dla poszczególnych marek) lub mikrofilmy z recepturami. Teoretycznie, po to by stwierdzić, która z nich jest najlepsza powinno się wykonać minimalną ilość farby z każdej z nich, natrysnąć i porównać ze wzorem na samochodzie. Jest to jednak metoda dosyć pracochłonna i kosztowna. Dlatego też producenci lakierów renowacyjnych oferują różnego rodzaju próbniki kolorów odzwierciedlające kolory poszczególnych pojazdów poszczególnych marek i ich ewentualne odcienie. Służą one do identyfikacji i ewentualnego wyboru wariantu odcienia.
4. Rodzaje próbników kolorów
Obecnie stosowane rodzaje próbników, to: książka kolorów lub system przegródek i boksów.
Książka kolorów (rys. nr 6)
Pojedyncze wzorniki nanoszone są na karty wpinane do segregatorów. Wzorniki na ogół przylegają do brzegu lub posiadają wewnętrzny otwór co ułatwia porównanie z pojazdem.
System ten jest stosunkowo prosty jednak mało poręczny. Aktualizacja książki kolorów jest dosyć mocno utrudniona, gdyż nie można dodać nowych odcieni do już istniejących kart.
System przegródek i boksów, (rys. nr 7)
Wzorniki znajdują się każdorazowo na oddzielnej karcie lub są pogrupowane w formie prostokątów na pasku. Jest to system poręczniejszy i łatwiejszy do aktualizacji.
W obu systemach kolory mogą zostać pogrupowane:
Według producentów pojazdów
Dla poszczególnych producentów wzorniki porządkuje się w sposób mieszany według kodów kolorów, a następnie według odcieni.
Kolory porządkuje się w grupy kolorystyczne np. szary metalik, zielony metalik itp. wewnątrz grup klasyfikacja jest prowadzona stopniowo od odcieni jaśniejszych do ciemniejszych. System ten nosi nazwę klasyfikacji chromatycznej.
Zwiększająca się liczba kolorów na rynku doprowadza do tego, że bardzo często kolory różnych producentów leżą bardzo blisko siebie. Nie ma możliwości przygotowania zestawu próbników zwierającego wszystkie zarejestrowane odcienie, gdyż jest ich zbyt dużo (ponad 40.000). Dlatego coraz częściej producenci lakierów skłaniają się ku systemom chromatycznym, wyodrębniając tylko część odcieni rzeczywiście istniejących na rynku. Takie systemy zawierają od kilku do kilkunastu tysięcy próbek. Dzięki takiej palecie, przy zastosowaniu np. technik cieniowania, możemy rozwiązać prawie wszystkie problemy związane z doborem koloru.
Dodatkowo do wykonania próbek można użyć zwykłego lakieru naprawczego, by uniknąć różnic związanych z błędami drukarskimi. System taki jest wtedy faktycznym odbiciem receptur i daje pełną zgodność odtwarzalności koloru przy zachowaniu podstawowych zasad sporządzania lakieru (dokładne odważenie, systematyczne mieszanie farb bazowych, utrzymanie w należytym stanie wagi i urządzenia mieszającego)
